Yazık oldu bunca güzel insanın bulunduğu bir şehrin bunca güzel hatıralarına…

0
2094


Aypedimiz, molpedimiz yoktu ammaaaa….
Misgilim bağlar, bahçeler, bağlardaki kınalı, muhammediye, kabarcık, dökülgen, dımışkı üzümler, zerdaliler, payamlar, sumaklar, tiyek dibindeki kablumbağalar, hayir ağaçları, lastik küleklerle su çekilen bağ kuyuları vardı.

Bağlarda elektriğin olmadığı gecelerde uluyan itler, gündüz güneşten yanan yüzünün sırım sırım sızladığı uykular. Dizlerinde, dirseklerinde bitmeyen yaralar olurdu.

Nurgana’da erik zamanı naylon arabayla erkenden sahreye gidilir, çalı çırpıyla güle yala yaz dolması yenir, Kalaylı Pınar’dan su içilir, cevizin altına yanbey gelinirdi.11112872_954433644589037_6254068361409139162_n

Haraflar ve pırıl pırıl Alleben’de yüzme öğrenen çocuklar, beyaz yüzlü taştan evler. Sabah ötüşen serçelerin sesi. Hayatlı, arişli, ekinlikli evleri vardı. Ekinlikte akasya, lökkiye, bal çiçeği ve gül, kapaklı tağı önlerinde filiksiye, yapragı güzel vardı.

Yaz günü uzaktan gelen sinemalardan gelen “Cuvv cuvv..Aah” sesleri.
“Şimdide huzurlarınızdaaa billur sesli sanatcı filaaan “diyen pavyon sesleri.
Filim eyiyse yazlık sinemanın afişinin üstüne tenekeye yazılmış hiç yer yoktur asılır; karaborsacılar “Vaar vaar numaralı yer vaar” diye ufaktan seslenirdi.
Balcan, biber, kabak, hıyar mevsiminde çıkar, ısırdığında kokusu evi saran hıyarlar, kesince burçak burçak kokan domatesler olurdu.
Turfanda denilen bir şey vardı. Yeni çıkan bir meyveyi mevsiminde ilk yerken eski aağza teze meyva, denirdi.

Sulanmış ev ekmeğinin kokusu, yazın günü hayatta dolma dürümü.
Kavaklığa nişanlı sahresine, yazlık sinemaya gidilir; arada Portalin içilir ama nişanlı kızla oğlan hiç yan yana gelemezdi.

Demirli ganeye mum yakılır, pişirici başında bez yunurdu.

Mahalle uşakları gündüz sokakta deermeye mum tutturur, çember cevirir, saklambaç hör, geceleri gak gak oynarlar, mereleri, hörleri ceplerinde cıncıklı gülleleri olurdu. Boyacı Camısı’nın minaresinin dibinde caşar caşmaz oynanırdı. Dööşür filandı amma mahalle uşakları biribirlerini yeen tutarlardı..

155795686232544369 (1)

Kızlar ip atlar, hakeke oynar, evlerde peçiç oynanır. Kergahlarda nakış işlenir.
Nevse evinin kapısı taşlanır, çıkana “Taman gelininiz oğlan doormuş, bize de şeker verseneez” denirdi.

Coğrafya oyununda genel kültürümüzü arttırır, artisleri, şehirleri, eşyaları bulurduk.
Portakalın tepesine, gazozun kapağına çiviyle delik delinir; oradan somura somura içilir.
Kağıttan tuzdanlık, telden araba, deynekten kılıç, küsbeden sıçan, şeker kamışından şakşahı yapılır.
155795686232544369
Ahmediye’den fal bakılır, hasta olana kurşun dökülür, doğum günleri Ahmediye’nin sayfalarına yazılır, Sümerbank’tan basma alınırdı.
Pazar yerinde destancılar destan satar, mahallemizin avradları hep birlikte şaare dökerken bir çocuğa defalarca okutturur, hep birlikte anaları ölmüş gibi ağlarlardı.

Hamama natırayla gidilir, mezere sarınır, balıklı tasla su dökünür, meşefeyle kurulanır, ellerimiz garicik olana kadar yunur, arada maş piybazı, pertuhul yerdik. Çoluğu çocuğu gündüz hamama giden herifler akşam yemeğine çarşıdan soğan kebabı, söörmeli lahmacun ettirirdi.
Sütcü Hacı Gümbürdek eşşeenen süt satar, kilci hamamların önünde kil satar, kilcinin eşşeenin gadiimi yüzü sallanırdı.

Eski Hamamın önünde hıra bir herif, koyun kırkar, Kebabcı Sadığın tike kebabı gözel olurdu.
Kırkayak’ta ikindi sazına kravatlı, ceketli, ütülü pantolonla maile gidilir. Efendi gibi yemek yenir, fasıllar çalınır. Turizm parkına Şükran Ay, Neşet Ertaş, Yıldız Tezcan gelirdi.

155795686232544369 (5)

Komşumuz Bakırcı Durdu’nun arhaz kızıyla oturup dedikodu yapabilen mahalle kızları, haznanın anaktarını boy köyneğinin cebinde saklayan duvar aşılımız Hıra Zeliha, Pantazıya Nurugilin sehlik oğlu Mööddün, suvakcı seksek Mıstafa vardı.

11143434_954433297922405_8743860591906557023_n
Eşşeenen zibil toplayan Zibilci Kara mahallenin alt başından giridiğinde herkes Almanya’ya çalışmaya gidip de kendi seçilemediği için, eller getti, biz kaldddık, diye nara atar; bunu duyan mahalleli “Hah! Zibilci geldi diye zibil kabını kapıya çıkartırdı.
Tuzlucacı Zengin “Doktor Abdulkadir de yiy bunnaaan, dohuza galma, sekizde gel deeey ” diyerek tuzluca satar.
155795686232544369 (9)
Kahvelerde Hakiyeci İbo, Arasada Attar Gani, Elmacı pazarında Pendirci Morey yanında Ekmekci Nevres, camide İmam Höddübüz Hoca, sokakta Fırfırıcı Memik, “İngiliz innelerii, yayla sakızlarıı” diye boynuna astığı tablada öteberi satan uzun boylu kör bir adam, herkes biribirini tanır, bilir. Çarşıda herkes biribirine selam verirdi. Tevekkülü hırsından fazlaydı onların.

“Bee ben bilmem bacım” deyip de Çalgıcı Cudiyeden “Bende yandım elizilliye” isteyen, sonrada çirtikliye çirtiliye ortada oynayan, mahallemizin kızları, düğün okuyucusu Tuluk Meyrem. “Herkes çıkınını açsııın, olanlar olamayanlara versiiin” diye düğün arasında mola veren Cümbüşcü Adil.

Okuldan geldiğimizde moraran elimizi tuttuğumuz, içine su geçen ayakkabılarımızdan çıkan çoraplarımızı kuruttuğumuz sobalarımız vardı.

Komşusu aç yatarken kendisi tok yatmayan büyüklerimiz. Bir yemek yaptığında “Yeri oğlum şunu Aşe Bacıgile, şunu Fatma Bacıgile ver de gel diyen, ramazanda mahalle fukaralarına çit, çember arşınlayıp, herkesin ne giyeceğini, ne ihtiyacı olduğunu bilen “Fattımın kızı Möhterem yeee doordu, şu kahke bezini uşaana bez etsin” diye salan hayırseverlerimiz.
Zenginin fakirin mahallesi ayrı değildi. Aynı dehlizde birlikte yaşar, olanlar olmayana verir. Biribirlerine saygı duyar. Ölüsünde dirisinde bir olurlardı.

155795686232544369 (7)

Otuz uvak lahmacun yaptırılırsa, üstüne de beş-on ekmek alınır, lahmacun ekmeğin içine dürüm edilirdi.

Paklava her zaman yenilemez, gelen misafire sinide, bastık, üzüm, sucuk, hayir, fıstık ile fekke düzülür.
Ayağında iş tumanı ekmek eden, don yuyan, şire eden, damlara bastık seren, eliyle nişe çıkaran, boklu bezlerimizi zemhari gününde sobanın üstünde ılıttığı suda yuyan, durup dinlenmeden dünyanın işini kendi bitirecekmiş gibi çalışan analarımız vardı.

Bayramda seyranda,el öpmede filan ayansı geyinir, sair günlerde evin işcisi olurlardı. Cahallara temşiyet verir. Hısımı akrabayı sayar, gider, gelirlerdi.

Yazın yanılır yazlıkta yatılır, kışın ıbıbık çalınır, tandırda yatılır, mevsimi mevsim gibi yaşardık.
Yazlıkta yıldızları seyreder, sinema, pavyon, elektrik fabrikasının sesleriyle nennilenir.
Tandır başında hakiyeden anlatılır, melengiçle, kırık leblebi yenir. Düşümüzde caazi garileri görür, padişahın kızına üzülürdük.

155795686232544369 (2)
Pekmezi yoğurda katar fakıbeyni, ekmeğe salça sürer öğün yapılırdı.
Paklava kırığıynan dürüm edilir, dondurmacılarda ekmek bulunur, yazın dondurma ekmeğe katık edilir.
Pöçleri battığında Çekici Faddım’a çektirir. Korktuklarında damaklarını kaldırır.

Kışın günü topaç eritmesi, soba kapağının içine şişle uzatılıp pişirilen cızır cızır et sucuğu, Haveydili küfde, topaçlı simidaşı, radyoda arkası yarınlar….
Beyti yağlı, küncülü, ördekli-kazlı, gelinli- kızlı kahke satan kahgeciler vardı.
Kış ağzı evlere zad zahre alınır, evin tabanına berdi, hasırın üstüne kürt halısı açılır, orta yere odun sobası, dar göze tandır kurulur, yataklar, yorgan gece açılır, sabah toplanırdı. Eşiklikte satılın içinde kalaylı tasla su dururdu.

155795686232544369 (3)

İnsanların aypedleri, molpedleri yoktu ama yüzleri güleçti. Ağzı böök olan alenen ayıplanırdı. Öyle herşeyi beğenmezlik etmez, Allah’ın verdiğine şükür edilirdi.

Yazık oldu bunca güzel insanın bulunduğu, bir şehrin bunca güzel hatıralarına…

10986974_954432937922441_2361901277639871791_n

CEVAP VER